Naar Brits model

Welzijn is een hot topic in de paardensport, en dat leidde in Groot Brittannië tot een aantal reglementswijzigingen. Nieuw per 1 januari is onder meer dat subtiele stemhulpen zijn toegestaan in de dressuurring. British Dressage omschrijft deze “discrete voice aids” als subtiele hulpen die het rijden moeten ondersteunen en het welzijn van het paard ten goede moeten komen.

Het lijkt me interessant om te volgen hoe dit in de praktijk gaat werken. Ik ben zelf voorstander van positieve bekrachtiging en merk aan Demantur hoe goed hij reageert op bevestigende stemhulpen. Bij het aanleren van de passage en piaffe bijvoorbeeld, wat hij echt heel spannend vond om in zijn lijf te voelen, hebben we ontzettend veel tegen hem gepraat. Ik heb hem wel een miljoen keer de geweldigste, knapste en beste ooit genoemd en kan me, achteraf, indenken dat dat er behoorlijk vreemd moet hebben uitgezien. Maar gevolg was wel dat Dem steeds meer durfde te gaan bollen in zijn lage rug en we vanuit vertrouwen bleven werken. En ook als het niet gaat om moeilijke oefeningen aanleren, denk ik dat we allemaal wel weten hoeveel je met je stem kunt bereiken. Een klikje met je tong, of juist een zacht, langgerekt ‘hooo’ kan energie opwekken zonder fysieke hulp te geven of juist spanning helpen afvloeien. En voor het zelfvertrouwen en vertrouwen tussen ruiter en paard kan dat complimentje ook veel betekenen.

Toch zijn stemhulpen in Nederland en op internationale wedstrijden in de ring nog altijd verboden. Een hoorbare stem betekent simpelweg aftrek. Terwijl we óók zeggen dat paardenwelzijn centraal staat, sluiten we daarmee een heel natuurlijk communicatiemiddel uit. Heus, ik begrijp de praktische bezwaren. Want ruiters die de hele proef hoorbaar aanwijzingen geven en de rust voor anderen verstoren, willen we ook niet. Uiteindelijk streven we een beeld na waarin ruiter en paard samen één worden en de oefeningen vanzelf lijken te gaan, zonder zichtbare en dus ook hoorbare hulpen. En waar leg je dan de grens? Bij drie klikjes en twee keer ‘braaf’ in een proef? Wanneer zijn stemhulpen nog ‘subtiel’, zoals de Britten het nu afbakenen? Een ingewikkelde discussie. Maar wel een interessante.

Het lijkt me de moeite waard om de ontwikkeling in de Britse praktijk de komende tijd te volgen en het open gesprek ook in ons land over dit onderwerp aan te gaan. Kunnen we nog harmonieuzere paardensport bereiken als we stemhulpen toestaan, en onder welke voorwaarden zou dat dan moeten gebeuren? Ik ben heel benieuwd naar jullie gedachten hierover.